Home Zdravlje kultura Proces usvajanja oznaka i simbola Armije Republike Bosne i Hercegovine – od...

Proces usvajanja oznaka i simbola Armije Republike Bosne i Hercegovine – od pozdrava do činova sa zlatnim ljiljanima

138
SHARE

Nastankom Armije Republike Bosne i Hercegovine 15. aprila 1992. godine otpočeo je i proces traženja bosanskih obilježja i simbola kako bi bosanska vojska dobila svoje karakteristične oznake. Još 18. aprila 1992. godine, pukovnik Jovan Divjak i potpukovnik Rasim Delić dali su prve prijedloge. U početku su oni dosta podsjećali na bivšu Jugoslavensku narodnu armiju – navodeći čin, eventualno ime i prezime starješine ili borca. Na kraju je omogućeno da se uz svako oslovljavanje upotrijebi i prefiks “gospodin”. Težilo se bježanju od oslovljavanja iz bivše JNA, ali se nije moglo potpuno pobjeći. Naročito težak problem je nastupio kada se trebao uspostaviti autentični bosanski pozdrav, zakletva i čin. I tu je težnja bila da se što više pobjegne od karakteristika iz bivše vojske. U ime Glavnog štaba, na tome je najviše radio Stjepan Šiber. Oformljena je posebna naučna institucija, pomoću koje su usvojena posebna obilježja bosanske vojske – pozdrav, zakletva, orden “Zlatni ljiljan”, davanja brigadama epiteta “viteška”, “slavna” i slično.

Za pozdrav je prihvaćen čest motiv crteža na stećcima, na kojima “kameni spavači” drže podignutu desnu ruku sa raširenim prstima. Šiber je na konferenciji za štampu 3. avgusta 1992. godine promovisao pozdrav pripadnika ARBiH, koji će biti sastavni dio pravila, o kome se radi. Na konferenciji je objasnio o čemu se zapravo radi; podigao je do ramena desnu ruku raširenih prstiju i objasnio da uz ovaj pozdrav ide i tekst: “Iz dlana mi sija sunce. Imam ljubav za sve dobre i pametne ljude”. Kasnije je tekst pozdrava promijenjen i on je glasio: “A se!” Jer, tako počinju gotovo svi natpisi na stećcima (“A se leži… ” – “Ovdje leži…”).

Istog dana promovisani su i činovi bosanske vojske. Sama odluka je donesena nešto ranije, a oni su bili: razvodnik i desetar, podoficirski: vodnik, čelnik, zastavnik i nadzastavnik, oficirski: poručnik, kapetan, brigadir i pukovnik, generalski: brigadni general, divizijski general i armijski general. Simboli kojima su obilježeni oficirski i generalski činovi su bili zlatni ljiljani.